De Belastingdienst handhaaft op schijnzelfstandigheid: wat dit betekent voor uw software-inhuur

Jarenlang was het inhuren van zzp-developers vrijwel risicoloos: de Wet DBA bestond, maar de Belastingdienst handhaafde niet. Die tijd is voorbij. Het handhavingsmoratorium is per 1 januari 2025 opgeheven, en sinds 1 januari 2026 kan de fiscus bij opzet of grove schuld ook vergrijpboetes opleggen. De zachte landing is weliswaar deels verlengd tot eind 2026, maar wie denkt dat er niets gebeurt, leest de Kamerbrieven verkeerd.

Voor bedrijven die software laten bouwen is dit directer relevant dan het lijkt. De langdurig ingehuurde zzp-developer die fulltime in uw team meedraait is precies het profiel waar de risico's zich opstapelen. In dit artikel zetten we op een rij wat er feitelijk geldt in 2026, waarom software-inhuur extra kwetsbaar is en welke alternatieven er zijn.

Sinds 1 januari 2025 hanteert de Belastingdienst weer de normale regels bij de beoordeling van arbeidsrelaties. Stelt de fiscus schijnzelfstandigheid vast, dan kunnen direct correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen loonheffingen volgen, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Op de handhavingspagina van de Belastingdienst staat de actuele werkwijze beschreven.

Voor 2026 is de zogenoemde zachte landing gedeeltelijk verlengd, na stevige politieke en maatschappelijke druk. Concreet: verzuimboetes blijven dit jaar uit, en de fiscus start in beginsel met een voorlichtend bedrijfsbezoek in plaats van direct een boekenonderzoek. Maar vergrijpboetes bij opzet of grove schuld zijn sinds 1 januari 2026 wel mogelijk, en die kunnen oplopen tot 100 procent van de naheffing. De verlenging is uitstel van lichte boetes, geen uitstel van toezicht.

De beoordeling of iemand echt zelfstandig is, draait sinds het Deliveroo-arrest om de feitelijke situatie: is er gezag, is het werk ingebed in de organisatie, draagt de werkende ondernemersrisico, kan hij zich laten vervangen? Leg die criteria naast de gemiddelde zzp-developer die veertig uur per week bij dezelfde opdrachtgever zit, en het beeld wordt ongemakkelijk.

Die developer werkt vaak maandenlang of jarenlang in hetzelfde team, doet mee aan de stand-ups, krijgt taken toegewezen door een productowner van de opdrachtgever, werkt op de laptop en in de repository van de opdrachtgever en kan zich in de praktijk niet laten vervangen. Elk van die elementen wijst richting dienstverband. Het uurtarief van 90 of 110 euro verandert daar niets aan: het gaat om gezag en inbedding, niet om de hoogte van de factuur.

Stel dat de Belastingdienst bij een controle in 2027 vaststelt dat uw vaste zzp-developer sinds begin 2025 feitelijk in loondienst was. Dan praat u over naheffing van loonheffingen over meerdere jaren, plus het risico op een vergrijpboete als de fiscus opzet of grove schuld aannemelijk acht, bijvoorbeeld omdat een eerdere waarschuwing is genegeerd. Bij een developer met een jaartarief van ruim een ton loopt dat snel in de tienduizenden euro's.

Daar komt de arbeidsrechtelijke kant nog bij: een werkende die als schijnzelfstandige is aangemerkt kan zich achteraf op werknemersrechten beroepen, van vakantiegeld en pensioen tot ontslagbescherming. Het financiële risico ligt dus niet alleen bij de fiscus, maar ook in de relatie met de werkende zelf.

De discussie over arbeidsrelaties gaat over personen die arbeid verrichten onder gezag. Ze gaat niet over bedrijven die een resultaat leveren. Wie een softwareproject uitbesteedt aan een bureau dat zelf bepaalt wie eraan werkt, hoe het werk wordt ingericht en verantwoordelijk is voor het opleveren van werkende software, heeft geen DBA-vraagstuk. Er is dan geen persoonlijke arbeidsverplichting tussen opdrachtgever en een individuele werkende.

Dat is geen juridische truc maar een wezenlijk ander model. Bij ons werkt u niet met een ingehuurde kracht die u zelf moet aansturen, maar met een team dat een afgesproken resultaat oplevert: een werkend portaal, een dashboard, een koppeling. Wij dragen het ondernemersrisico, regelen vervanging bij ziekte en zijn aanspreekbaar op kwaliteit. Hoe dat contractueel en praktisch werkt, leest u in ons artikel over het kiezen van een development partner.

Werkt u met langdurig ingehuurde zzp-developers, loop dan de feitelijke situatie na in plaats van het contract. Wie bepaalt wat er wordt gebouwd en wanneer? Wie stuurt aan? Draait de developer mee in uw team alsof het een collega is? Kan hij zich daadwerkelijk laten vervangen? Hoe meer antwoorden richting u als opdrachtgever wijzen, hoe groter het risico dat de relatie als dienstverband kwalificeert.

Er zijn dan grofweg drie routes: de relatie echt verzelfstandigen met resultaatafspraken en eigen tooling, de developer in dienst nemen, of het werk uitbesteden aan een partij die op resultaat levert. Welke route past hangt af van hoe structureel het werk is. Voor doorlopende doorontwikkeling van een eigen product is in dienst nemen vaak logisch; voor projecten met een kop en een staart is uitbesteden meestal de eenvoudigste en veiligste keuze. Wilt u weten wat uitbesteden kost, dan geeft onze calculator binnen twee minuten een bandbreedte.

De tijd dat de Wet DBA een papieren tijger was, is voorbij. De handhaving is terug, de boetes worden stapsgewijs scherper en de beoordeling kijkt door contracten heen naar de praktijk. De fulltime ingehuurde zzp-developer die feitelijk als collega meedraait is daarbij een van de meest voor de hand liggende risicoprofielen.

Twijfelt u of uw huidige constructie houdbaar is, of overweegt u een volgend project anders in te richten? Neem contact op. We laten u graag zien hoe werken op resultaat er in de praktijk uitziet, inclusief wat het kost en wat u ervoor terugkrijgt.